انواع سکته مغزی

به طورکلی دو نوع سکته مغزی وجود دارد. بیشتر سکته‌های مغزی (یعنی3 مورد از هر4 سکته مغزی) ایسکمیک (ناشی ازکاهش خون‌رسانی) می‌باشند، یعنی اینکه در اثر انسداد یک سرخرگ خون‌رسانی کننده بخشی از مغز (معمولا توسط لخته خون) ایجاد می‌شوند. معمولا قبل از یک سکته مغزی بزرگ‌ و شدید و ناتوان‌کننده، یک TIA (کاهش گذرای خون‌رسانی مغز)  ایجاد می‌شود. یک سکته مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده،که کمتر دیده می‌شود ولی اغلب کشنده است) در اثر خونریزی در مغز بوجود می‌آید. درهر دو نوع سکته مغزی (ایسکمیک و هموراژیک) ، جریان خون به قسمتی از مغز قطع می‌شود و بافت مغز آسیب می‌بیند

فرد مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک (ناشی از کاهش خون‌رسانی) ممکن است در اثر این سکته مغزی ناتوان شود، چرا که بخشی از مغز به خاطر نبودن خون می‌میرد و مغز نمی‌تواند سلول‌های از دست رفته را جایگزین کند. با این حال، ممکن است برخی افراد سرانجام بدون هیچ اختلالی و یا با کمی اختلال بهبود یابند. فردیکه دچار سکته مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده) شده است، ممکن است به سرعت در اثر افزایش فشار جمجمه ناشی از خون‌ریزی در مغز جان خود را از دست بدهد. اما اگر فرد زنده بماند، ممکن است مغز قسمتی از فعالیت خود یا حتی بیشتر آن را دوباره بدست آورد.

سکته مغزی ایسکمیک (ناشی از کاهش خون‌رسانی(

یک سکته مغزی ایسکمیک (ناشی از کاهش خونرسانی) که شایع‌ترین نوع سکته مغزی می‌باشد، اغلب زمانی رخ می‌دهد که یک لخته خونی در یکی از سرخرگ‌های کاروتیدی تشکیل می‌شود و سپس از آنجا جدا شده و به یکی از سرخرگ‌های خون‌رسانی کننده مغز می‌رود و آن را مسدود می‌کند

معمولا لخته‌های خونی بیشتر در سرخرگ‌های کاروتیدی که از قبل در اثر تصلب‌شرایین (آترواسکلروز) باریک و تنگ شده‌اند، تشکیل می‌شوند. این حالت بیماری سرخرگ کاروتیدی یا تنگی کاروتیدی نامیده می‌شود (صفحه 335). همچنین لخته‌های خونی تشکیل شده در سرخرگ‌های مهره‌ای و یا در قلب، ممکن است باعث سکته مغزی شوند. پزشکان باید بدانند که لخته‌ها درکجا تشکیل شده‌اند، چرا که این امر به تشخیص بیماری‌های زمینه‌ای موجود و درمان آنها کمک می‌کند.

اگر در یک قسمت مسدود سرخرگ، یک لخته‌خونی ایجاد شود، به آن ترومبوس گفته می‌شود. ترومبوس بیشتر در یک سرخرگ مبتلا به تنگی کاروتیدی رخ می‌دهد. در سکته مغزی ترومبوآمبولیک، ابتدا ترومبوس تشکیل می‌شود و سپس قطعه کوچکی از آن جدا شده و حرکت می‌کند تا در یک سرخرگ کوچک متوقف شده و خون‌رسانی قسمتی از بافت مغزی را قطع ‌نماید.

وقتیکه یک لخته کوچک خونی در قسمتی از بدن تشکیل شده و سپس از محل تشکیل خود جدا شده و حرکت می‌کند به آن آمبولی (لخته متحرک) گفته می‌شود. اگر آمبولی در یک سرخرگ خون‌رسانی کننده مغز گیر کرده و آن را مسدود کند، نوعی سکته مغزی به نام سکته مغزی آمبولیک (ناشی از آمبولی) ایجاد می‌شود. اگر یکی از سرخرگهای کاروتید دچار تنگی شود احتمال تشکیل آمبولی افزایش زیادی می‌یابد.

بعضی اوقات یک آمبولی در قلب ایجاد می‌شود و از طریق جریان خون حرکت می‌کند و در نقطه‌ای از انشعابات دستگاه گردش خون سرخرگی گیر کرده و متوقف می‌شود. آمبولی‌های قلبی، اغلب توسط نوعی اختلال در ریتم قلب موسوم به فیبریلاسیون دهلیزی  تشکیل می‌شود. فیبریلاسیون دهلیزی باعث ضربان نامنظم قلب در دهلیزها یعنی در حفرات فوقانی قلب می‌شود. به علت ضربان غیرطبیعی قلب، خون در دهلیزها باقی مانده و لخته‌هایی ایجاد می‌کنند که می‌توانند از قلب جدا شده، حرکت کرده و وارد جریان خون شوند. آمبولی‌های قلبی، معمولا باعث شروع ناگهانی علایم بالینی می‌شوند که ممکن است با گذشت زمان، شدیدتر نیز شوند.

سکته مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده(

سکته‌های مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده) زمانی رخ می‌دهند که یک سرخرگ در داخل یا بر روی سطح مغز ترکیده و یا پاره می‌شود و بافت مغز را غرق خون نماید. از آنجایی‌که رگ پاره شده خود بخشی از رگ‌های خون‌رسانی کننده بافت مغز می‌باشد، لذا بخشی از بافت مغزی منبع خون‌رسانی کننده خود را از دست می‌دهد. همچنین ممکن است خونریزی ایجاد فشار و یا تورم در داخل و یا بر روی مغز نماید. علاوه بر این، فعالیت رگ‌های خونی مجاور نیز مختل می‌شود و آنها با پاره شدن اولین رگ تحت فشار قرار می‌گیرند. شدت سکته مغزی به میزان خونریزی بستگی دارد. دو نوع سکته مغزی خونریزی دهنده وجود دارد (سکته داخل مغزی و سکته زیر عنکبوتیه‌ای)، که هر کدام از روی محل خونریزی شناسایی می‌شوند

خونریزی مغزی، خونریزی در داخل مغز است. این حالت معمولا ناشی از پاره شدن آنوریسم مغزی می‌باشد. آنوریسم مغزی عبارتست از یک منطقه ضعیف شده در دیواره یک سرخرگ مغزی، که از خون پرشده و به سمت بیرون برآمده می‌شود. فشارخون‌بالای مزمن  شایع‌ترین اختلال مرتبط با ضعف دیواره رگ‌های خونی می‌باشد. اگر آنوریسم پاره شود، که در بیشتر اوقات به دلیل ابتلا به فشارخون بالا رخ می‌دهد، سکته مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده) روی می‌دهد. یک خونریزی مغزی ممکن است در اثر ضربه مغزی مثلا در تصادف با خودرو رخ دهد.

خونریزی زیر عنکبوتیه زمانی رخ می‌دهد که یک رگ خونی موجود در سطح مغز پاره شود و خون در فضای بین مغز و جمجمه (فضای زیر عنکبوتیه یا ساب آراکنویید) ریخته شود. خون ممکن است در مایع مغزی نخاعی که این فضا را پر می‌کند باقی بماند، یا اینکه ممکن است در پیامتر (غشا داخلی پوشاننده سطح مغز) پخش شود و روی بافت مغز نشت کند، اما معمولا وارد خود مغز نمی‌شود. این نوع خونریزی ممکن است ناشی از پاره شدن یک آنوریسم یا ضربه مغزی باشد. شایع‌ترین علامت خونریزی زیر عنکبوتیه سردرد ناگهانی و شدید می‌باشد.