یکی از بیماری های شایع در میان جوانان، میانسالان و افراد مسن جامعه، بیماری های قلب و عروقی است. این بیماری می تواند سکته های قلبی را ایجاد کند. متاسفانه به قدری سکته های قلبی در کشور ما زیاد شده است که ناچاریم برخی از علائم سکته قلبی را بدانیم تا بتوانیم پیش از رخ دادن، جلوی آن را بگیریم. علائم و نشانه های سکته قلبی را در ادامه توضیح می دهیم که می توان با دانستن آن ها، جلوی بروز سکته را تا حد زیادی گرفت. برخی از علائم سکته های قلبی درست پیش از وقوع آن ایجاد می شود. در این لحظات، فرصت بسیار کمی وجود دارد تا شخص به مراکز درمانی رسانده شود.
دقایق و ثانیه ها در این مواقع، بسیار حساس هستند. اگر علائم را به خوبی بشناسید باید سریعا شخص را به بیمارستان برسانید. البته با برخی از اقدامات در خانه هم می توان جلوی بروز سکته را گرفت اما احتمال موفقیت آمیز بودن آنها پایین بوده و نیاز به یک فرد حرفه ای دارد.
دانستن اینکه چگونه قلب سالمی داشته باشیم تا از بروز سکته قلبی جلوگیری کنیم از اهمیت بالایی برخوردار است.
برخی از علائم سکته های قلبی ممکن است خفیف باشند و حتی از چند روز قبل یا حتی 1 ماه قبل از وقوع، شخص را درگیر کنند. این علائم به راحتی قابل تشخیص بوده و می توان با اقدامات به موقع، جلوی آن را گرفت.
علت سکته قلبی چیست ؟
سکته ی قلبی یا همان انفارکتوس میوکارد قلب، حالتی است که فرد به هنگام نرسیدن خون به بافت قلبی تجربه می کند. در نتیجه بخشی از ماهیچه ی آن فلج شده و از کار می افتد. این بخش از ماهیچه اگر خیلی وسیع باشد، شخص فوت می کند و یا تا لحظات مرگ او، زمان زیادی نخواهد گذشت. اما در صورتی که بخشی از ماهیچه دچار از کارافتادگی شود، شانس زنده ماندن در او بالا خواهد بود. دلایل زیادی برای بروز سکته ی قلبی وجود دارد. یکی از دلایل آن می تواند فشار خون باشد. اینکه چه فشار خونی باعث سکته میشود از اهمیت بالایی برخوردار است.
فشار خون بالا می تواند فعالیت ماهیچه ی قلب را زیاد کند. بعد از مدتی عضله قلب به این حالت عادت می کند. اما از آنجا که فشار بالا می تواند منجر به سکته ی مغزی و مشکلات دیگر شود، شخص مجبور است آن را پایین بیاورد. همین پایین و بالا شدن های مکرر فشار می تواند خون رسانی به قلب را کم کرده و احتمال بروز سکته را بالا ببرد. درمان فشار خون باید از اولویت های بیمار باشد. از دلایل دیگر می توان مشکلات مربوط به دریچه های قلب را مطرح کرد. این مشکلات معمولا به صورت ژنتیکی هستند. یکی از مهم ترین دلایل دیگر در بروز سکته های قلبی، عدم فعالیت جسمی، چاقی و اضافه وزن است.
شاید بد نباشد که بگوییم مادر تمام مشکلات قلبی و عروقی و به خصوص سکته های قلبی، اعصاب می باشد. وقتی یک نفر از نظر روحی و اعصاب به هم ریخته باشد و یا حرص و جوش بخورد، به احتمال زیاد، در معرض سکته ی قلبی قرار خواهد گرفت.

علائم سکته قلبی قبل از وقوع
- احساس درد در بالا تنه به گونه ای که ناگهانی پیش بیاید. این درد ممکن است از قفسه سینه در جلو و پشت آغاز شده و به بازوها منتشر شود. سپس به گردن و فک رسیده و احساس سنگینی در آن ایجاد کند.
- گرما و تعریق ناگهانی بیش از حد حتی ممکن است در فصل سرما هم بوجود بیاید و حس شود.
- دل درد هم می تواند از علائم سکته قلبی باشد که ممکن است به شکل سوزش سر دل باشد. البته نباید با مشکلات معده اشتباه گرفته شود چون این علامت به تنهایی نمی تواند نشان از سکته قلبی باشد. باید با برخی از عوامل دیگر نیز همراه باشد.
- تنگی نفس در فرد می تواند همراه با درد قفسه سینه باشد و یا اصلا هیچ دردی در این ناحیه را احساس نکند.
- احساس سبکی در سر پیش از سکته قلبی زیاد است. زیرا قفسه سینه ی فرد، فشار زیادی را در لحظه ی سکته و پیش از آن تجربه می کند. لذا ممکن است سبکی سر یا سرگیجه و بیهوشی را هم تجربه کند.
- تهوع و استفراغ بی دلیل می تواند همراه با علائم دیگر، نشان از سکته قلبی باشد.
- تپش قلب و اضطراب می تواند دو نشانه مهم پیش از سکته باشد. ممکن است بیمار بدون هیچ دلیلی احساس اضطراب و عذاب داشته باشد و حتی بروز حملات پانیک در خود نشان دهد. همچنین ممکن است تپیدن شدید قلب را به وضوح متوجه شود.
- احساس درد و ناراحتی در قفسه سینه که می تواند خفیف باشد و چند دقیقه طول بکشد یا حتی شدید باشد. گاهی ممکن است فروکش کننده هم باشد.
حالا که علائم بروز سکته قلبی در بیداری یا خواب را متوجه شدید، باید بگوییم که بروز سکته قلبی در موارد کامل و شدید می تواند گاهی تا 20 دقیقه هم طول بکشد. اما سکته های خفیف می تواند دو تا 5 دقیقه طول بکشد. تمام این علائم از مدت ها قبل می تواند فرد را آگاه کند . اما در مواردی هم وجود دارد که هیچ علامتی بروز نمی کند.

علائم سکته قلبی خاموش
سکته قلبی خاموش زمانی رخ میدهد که انتقال جریان خون به قلب به شدت کاهش یافته یا مسدود شود. این انسداد معمولاً بر اثر تجمع چربی، کلسترول و سایر مواد در شریانهای کرونری قلب ایجاد میشود. رسوبات چربی و حاوی کلسترول، پلاک نامیده میشوند. فرآیند تجمع پلاک، تصلب شرایین نامیده میشود.
گاهی اوقات یک پلاک میتواند پاره شود و لخته تشکیل دهد که در نهایت جریان خون را مسدود کند. این جریان خون در طول مسیر به بخشی از عضله قلب آسیب میرساند یا آن را از بین میبرد. این اختلال باعث بروز علائم رایج زیر میشود:
- خستگی (اغلب خستگی را با نسبت دادن به فعالیتهای روزانه نادیده میگیرند.)
- احساس درد در گلو، گردن و فک.
- ناراحتی یا فشار خفیف در قفسه سینه، پشت، گردن یا چانه.
- تنگی نفس یا مشکل در تنفس در حین فعالیتهای عادی یا در حالت استراحت.
- حالت تهوع، سوء هاضمه یا سوزش سر دل که میتواند با مشکلات دستگاه گوارش اشتباه گرفته شود.
علائم ذکر شده در بالا ممکن است حمله قلبی تلقی نشوند و اکثراً آنها را نادیده بگیرند. با این حال، در حملات قلبی خاموش، باید به این علائم که اغلب به بیماریهای دیگر نسبت میدهند توجه ویژهای شود. بیمارانی که دچار حمله قلبی خاموش میشوند، ممکن است در آن زمان متوجه حمله قلبی خود نشوند و پس از مشورت با پزشک و پیگیریهای مربوطه از آن مطلع شوند. پزشک با استفاده از نوار قلب یا سونوگرافی قلب، حمله قلبی خاموش را تشخیص میدهد.

چه افرادی در معرض خطر حملات قلبی خاموش هستند؟
اغلب افرادی که سبک زندگی ناسالمی دارند بیشتر در معرض خطر حمله قلبی قرار میگیرند؛ علاوه براین کسانی که سابقه بیماریهای زمینهای یا عوامل پنهان دارند نیز مستعد بروز حملات قلبی خاموش خواهند بود. معمولاً افراد دیابتی، سیگاری، مبتلا به فشار خون بالا و اشخاصی که استرس مزمن را تجربه میکنند دچار این نوع سکته میشوند.
- آقایان؛ افراد ۴۵ سال به بالا
- خانمها؛ افراد ۵۵ سال به بالا
- بیماران دیابتی
- بیماران مزمن کلیوی
- بیماران مبتلا به فشار خون بالا
- افراد دارای اضافه وزن
- اشخاص مبتلا به کلسترول بالا
- افراد با سبک زندگی بیتحرک
- سیگاری ها
- دارای سابقه خانوادگی بیماری قلبی
- مبتلا به استرس بالا
در مجموع با شناخت این موارد خطر، میتوانید حملات قلبی خاموش را زودتر تشخیص دهید. پس چنانچه جز افرادی که ذکر شد هستید، بهتر است علائم سکته قلبی خاموش را بیشتر جدی بگیرید؛ شما میتوانید با اصلاح سبک زندگی و پیگیری درمان، از عوارض جدیتر این بیماری پیشگیری کنید.
علل و عوامل خطر سکته قلبی خاموش
عوامل عفونی و محیطی: در حالی که حملات قلبی خاموش در درجه اول با سلامت قلب و عروق مرتبط هستند، برخی عوامل عفونی و عوامل محیطی نیز در این مورد دخیل هستند. به عنوان مثال، عفونتهای مزمن مانند کلامیدیا پنومونیه یا بیماری پریودنتال موجب افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی میشوند. عوامل محیطی مانند آلودگی هوا و قرار گرفتن در معرض سموم نیز در سلامت قلب نقش موثری دارند و به طور بالقوه باعث حملات قلبی خاموش میشوند.
دلایل ژنتیکی و خودایمنی: سابقه ژنتیکی به طور قابل توجهی بر خطر ابتلای فرد به حمله قلبی خاموش تأثیر گذار است. سابقه خانوادگی بیماری قلبی، به ویژه در بستگان درجه یک این احتمال را شدیدا افزایش میدهد. علاوه بر این، بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید با التهاب و آسیب به رگهای خونی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را افزایش میدهند.
همچنین مردان عموماً نسبت به زنان بیشتر در معرض خطر بیشتری هستند، اما در زنان این خطر پس از یائسگی افزایش مییابد.
سبک زندگی و عوامل تغذیهای: انتخاب سبک زندگی و عادات غذایی در تعیین سلامت قلب بسیار مهم هستند. عواملی مانند سیگار کشیدن، مصرف بیش از حد الکل، سبک زندگی بیتحرک و انتخابهای غذایی نامناسب (سرشار از چربی، قند و سدیم) منجر به تصلب شرایین شد و تجمع پلاک در آنها میشوند. این تجمع میتواند جریان خون به قلب را محدود کرده و منجر به سکته قلبی خاموش خواهد شد.
نشانههای اورژانسی حمله قلبی خاموش
اگرچه حملات قلبی خاموش ممکن است علائم واضحی نداشته باشند، اما برخی از علائم هشدار دهنده نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند:
درد شدید قفسه سینه: درد ناگهانی و شدید قفسه سینه که بیش از چند دقیقه طول میکشد.
تعریق بیش از حد: تعریق بیش از حد بدون دلیل مشخص.
از دست دادن هوشیاری: غش یا سرگیجه.
تنگی نفس شدید: دشواری در تنفس که به مرور زمان بدتر میشود.
مطمئناً نادیده گرفتن این علائم پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت بیمار به دنبال خواهد داشت. در صورتیکه هریک از موارد را مشاهده کردید باید فورا به مراکز درمانی مراجعه کنید و جان بیمار را نجات دهید. تشخیص و اقدام بهموقع، نقش کلیدی در پیشگیری از خطرات جبرانناپذیر دارد.
علائم سکته قلبی خفیف
«سکته قلبی خفیف» معمولاً به حالتی اشاره دارد که در آن جریان خون بخشی از قلب مسدود شده، اما آسیب گستردهای به عضله قلب وارد نشده است. در اصطلاح پزشکی، این وضعیت اغلب همان NSTEMI (سکته قلبی بدون صعود قطعه ST) نامیده میشود.
حتی در موارد خفیف، بدن معمولاً سیگنالهایی میفرستد:
فشار یا درد در قفسه سینه: احساس سنگینی، فشار یا فشردگی که ممکن است چند دقیقه طول بکشد یا برود و برگردد.
انتشار درد: احساس درد در بازوها (بهویژه بازوی چپ)، گردن، فک یا پشت.
تنگی نفس: که ممکن است با درد قفسه سینه یا بدون آن باشد.
علائم گوارشی: حالت تهوع، سوزش سردل یا دردی شبیه به سوءهاضمه.
خستگی مفرط: احساس ضعف ناگهانی و بیدلیل.
علائم سکته قلبی خفیف در مردان
سکته قلبی خفیف یا آنفارکتوس میوکارد بدون صعود قطعه ST، ممکن است علائم واضح و شدیدی نداشته باشد و همین امر تشخیص آن را دشوار میکند. با این حال، آگاهی از علائم زیر میتواند به تشخیص زودهنگام و اقدامات درمانی مناسب کمک کند:
علائم رایج:
- درد قفسه سینه: این درد ممکن است به صورت فشار، سنگینی، سوزش یا ناراحتی در ناحیه وسط سینه احساس شود.
- درد در نواحی دیگر بدن: درد ممکن است به بازوها، شانهها، گردن، فک یا حتی شکم نیز انتشار یابد.
- تنگی نفس: احساس کمبود هوا یا مشکل در تنفس عمیق.
- خستگی مفرط: احساس خستگی و ضعف غیرعادی.
- عرق سرد: عرق کردن شدید و ناگهانی.
- تهوع و استفراغ: احساس ناراحتی معده.
- سرگیجه و سبکی سر: احساس سرگیجه یا ضعف.
علائم سکته قلبی خفیف در زنان
سکته قلبی در زنان اغلب با علائم متفاوتی نسبت به مردان بروز میکند و همین امر تشخیص آن را پیچیدهتر میکند. به همین دلیل، آشنایی با علائم سکته قلبی در زنان بسیار مهم است.
علائم رایج سکته قلبی در زنان:
- درد قفسه سینه: این درد ممکن است به شکل فشار، سنگینی، سوزش یا ناراحتی احساس شود.
- درد در نواحی دیگر بدن: درد ممکن است به بازوها، شانهها، گردن، فک یا حتی شکم نیز انتشار یابد.
- تنگی نفس: احساس کمبود هوا یا مشکل در تنفس عمیق.
- خستگی مفرط: احساس خستگی و ضعف غیرعادی.
- عرق سرد: عرق کردن شدید و ناگهانی.
- تهوع و استفراغ: احساس ناراحتی معده.
- سرگیجه و سبکی سر: احساس سرگیجه یا ضعف.

علامت های سکته قلبی کی بروز می کنند؟
علائم سکته قلبی قبل از وقوع، علائمی هستند که گاهی از چند روز قبل بروز می کنند. در این مواقع، عروق خون رسان قلب کم کم در حال تنگ شدن هستند. اگر این علائم به خوبی تشخیص داده شوند، می توان با مراجعه به موقع به متخصص قلب تهران، جلوی فاجعه را زودتر گرفت. برخی از این علائم مانند تنگی نفس، دل درد، درد و بی قراری در قفسه سینه و پشت کتف و گردن، تغییر تن صدا و گیجی و منگی، درد بازوی چپ و تورم مچ پا و دست، در بین سایر علائم، شایع تر می باشند. حتما به این علائم توجه کنید.

دکتر محمدعلی محرابی یکی از پزشکان مجرب، شناختهشده و مورد اعتماد در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای قلبی و عروقی در تهران هستند. ایشان با داشتن فلوشیپ تخصصی اینترونشنال کاردیولوژی (مداخلات قلبی و عروقی)، تمرکز ویژهای بر روی درمانهای نوین و کمتهاجمی دارند تا بیماران با کمترین عوارض و در سریعترین زمان ممکن، سلامتی خود را بازیابند.
کد نظام پزشکی : ۱۱۴۷۳۳




