بیماریهای قلبی به علت ارتباط با حیاتیترین ارگان داخلی بدن، اغلب به عنوان بیماریهای بسیار مهم شناخته میشوند. کاردیومیوپاتی مربوط به گروهی از بیماریهای مرتبط با عضلهی قلب میباشد. این گروه از بیماریها با علائم متنوعی مانند نارسایی قلبی یا مشکلات مربوط به دریچهی قلبی دنبال میشوند و در درجهی بالا حتی باعث مرگ نیز خواهند شد. کاردیومیوپاتی علاوه بر عملکرد، ساختار قلب را نیز تحت تاثیر قرار میدهد و تشخیص آن توسط دکتر متخصص قلب و عروق و با کمک دستگاههای مجهز، قابل تشخیص میباشد.
علائم کاردیومیوپاتی
علائم کاردیومیوپاتی به طور مشخص برای تمام افراد درگیر آن یکسان نیستند و شدت علائم با توجه به شرایط بدنی بیمار متفاوت خواهد بود. یک عامل مهم دیگر که در بیان علائم مهم است میزان آسیب وارده به عضلهی قلب است. این بیماری ممکن است در ابتدا دارای علامت نباشد و به طور پنهان عود کند. در نتیجه پیشنهاد میشود در دورههای مشخص نسبت به تست چکاپ سلامت قلب خود اقدام کنید تا در صورت وجود بیماری، اقدامات را سریعتر انجام دهید.
از رایجترین علائم مرتبط با کاردیومیوپاتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
احساس سرگیجه تا غش کردن: با کاهش پمپاژ و خون رسانی به سمت مغز، تعادل بدن به هم میخورد و احساس گیجی یا کاهش هوشیاری ایجاد میشود. در برخی موارد این علائم فقط با احساس بی وزنی و سبکی در ناحیههای مختلف سر دنبال میشود.
تغییر یا ناهمانگی ضربان قلب: معمولا خطرناک ترین بیماری قلبی بر روی ضربان قلب اثر میگذارند و تعادل آن را به سمت بینظمی خارج از محدوده پیش میبرند. تپش قلب نامنظم یا اریتمی قلبی گاهی همراه با درد، سوزش یا احساس سنگینی در ناحیهی قلب است. با افزایش این علائم ممکن است وضعیت بیمار در حالت وخیم قرار گیرد، درنتیجه بهتر است سریعا به دکتر مراجعه کرد.
احساس تهوع: دستگاه گوارش یکی از مجاری موثر با این بیماری است که میتواند این علائم را به صورت استفراغ و یا فقط احساس تهوع نشان دهد.
بی اشتهایی: بیاشتهایی معمولا از علائم حاد این بیماری است که یکی از دلایل اصلی آن، جمع شدن مایع در اطراف شکم میباشد که فرآیندهای مختلف پردازش غذا را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد.
سرفه یا احساس سوزش ریه: از دیگر علائم این بیماری احتمال تجمع مایع در پیرامون ریه است که نتیجه آن ایجاد مزاحمت در تنفس و ایجاد سرفه است. حس درد در ناحیهی سینه ممکن است به علت سرفههای ممتد و تجمع مایعات ذکر شده باشد.
تنگی نفس: تعادل در تنفس به طور مستقیم با سلامت قلب و عروق مرتبط است. هرگونه اختلال در وضعیت سلامت قلب، به طور مستقیم بر تعادل مجاری تنفسی اثر میگذارد و آن را به شکلهای گوناگون نشان میدهد. علائم تنگی نفس تنها در حال فعالیتهای معمولی تا شدید دیده نمیشود، بلکه بیماران در حال استراحت نیز ممکن است آن را تجربه کنند.
خستگی مفرط: کاردیومیوپاتی با تاثیر بر بخشهای مختلف بدن مثل تعادل، گوارش و تنفس، میتواند سطح انرژی بدن را تا سطح قابل توجهی کاهش دهد و باعث خستگی مفرط شود. گاهی خستگی همراه با مشکلات تنفسی با کوچکترین فعالیت بدنی نیز دیده میشود.
تورم: معمولا بیماریهای قلب یا تورم بخشهایی از بدن شناخته میشوند که دستها از رایجترین بخشهای آن هستند. این ورم به علت مشکلات به وجود آمده در خون رسانی بدن است. البته این علائم همیشگی نیست.
با توجه به سن، جنس، میزان فعالیت و میزان عود بیماری، علائم در درجات مختلفی خود را نشان میدهند و همچنان که گفتیم، ممکن است در حالت کاملا نهفتگی شروع شوند. با توجه به اهمیت بالای سلامت قلب برای بدن، در صورت بروز هرگونه علائم به دکتر متخصص مراجعه کنید و از خود درمانی، پرهیز کنید.
علت کاردیومیوپاتی
کاردیومیوپاتی از متنوعترین بیماریهای قلبی هستند که طیف قابل توجهی از بیماریها در بروز آنها دخیل هستند:
- عوامل ارثی: مانند انواع کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک و کاردیومیوپاتی آریتموژنیک
- برخی داروها و مواد آلوده: برخی داروهای شیمیایی یا ضد افسردگی، مصرف طولانی مدت الکل
- عفونتهای ویروسی: از مشهورترین آنهامیتوان به هپاتیت، ایدز و برخی قارچها نیز اشاره کرد.
- حاملگی(در برخی از موارد)
- بیماریهای مرتبط با دریچهی قلب
- اختلالات متابولیکی بدن
در برخی موارد نیز تشخیص نوع علت دشوار است و در دستههای ناشناخته یا ایدیوپاتیک طبقه بندی میشوند.
درمان کاردیومیوپاتی
برای کاردیومیوپاتی به طور یکسان نمیتوان برای تمام افراد نسخه تجویز کرد. بسته به عود بیماری و شرایط داخلی بدن، متخصص قلب و عروق راههای درمانی را ارائه میدهد.
درمان دارویی: با توجه به نوع آسیب، از انواع مختلف داروها برای تنظیم ضربان، بهبود تنفس و یا کاهش تجمع آب و مایعات استفاده میشود. برای افرادی که دارای بیماریهای زمینهای هستند، ممکن است درمان مادام العمر باشد.
بهبود سبک زندگی: سبک زندگی یکی از مهمترین عوامل برای کاهش علائم مربوط به بیماری است که با توجه به فاکتورهای مختلفی مثل سن، جنس و نوع فعالیت، قابل تنظیم است.
عمل جراحی: در انواع حاد و غیر قابل درمان دارویی یا اصلاح سبک زندگی، انجام عمل جراحی پیشنهاد میشود.
انواع کاردیومیوپاتی قلب
به طورکلی انواع کاردیومیوپاتی، به عناوین زیر معرفی میشوند:
1. کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک: ضخیم شدن بطن چپ
2. کاردیومیوپاتی آریتموژنیک بطن راست: تخریب سلولهای عضله بطن راست
3. کاردیومیوپاتی محدود کننده: سفت شدن دیوارهی قلب
4. کاردیومیوپاتی اتساعی: بزرگ و ضعیف شدن بطنهای قلب
5. کاردیومیوپاتی ایسکمیک: کاهش خون رسانی به عضله قلب
6. کاردیومیوپاتی بریپارتوم: در حین یا بعد از حاملگی
7. کاردیومیوپاتی ثانویه: مربوط به بیماریهای زمینهای
جمع بندی
کاردیومیوپاتی به مجموعهای از بیماریهای عضله قلب اطلاق میشود که میتوانند منجر به نارسایی قلب، تغییرات در ساختار آن و حتی مرگ شوند. این بیماری معمولاً با علائمی مانند سرگیجه، تغییرات در ضربان قلب، تهوع، بیاشتهایی، سرفه، تنگی نفس، خستگی مفرط و تورم در نقاط مختلف بدن خود را نشان میدهد. علائم بسته به شرایط فردی و میزان آسیب عضله قلب متغیر است، و ابتلا به این بیماری ممکن است بدون علامت باشد. علل کاردیومیوپاتی شامل عوامل ارثی، مصرف برخی داروها و مواد آلوده، عفونتهای ویروسی، و مشکلات متابولیکی است.
درمان این بیماری بسته به نوع و شدت آن شامل دارو، تغییر سبک زندگی و در برخی موارد جراحی میباشد. انواع مختلف کاردیومیوپاتی شامل هیپرتروفیک، آریتموژنیک، محدود کننده، اتساعی، ایسکمیک و ثانویه هستند. مراجعه به متخصص قلب برای تشخیص و درمان مناسب ضروری است.
دکتر محمدعلی محرابی، در سال ۸۹ با نمره اول در دانشگاه شهید بهشتی در رشته قلب و عروق شروع به تحصیل کرده و دوره فلوشیپ فوق تخصصی آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی را نیز در دانشگاه شهید بهشتی به اتمام رساندند.
