پایین آمدن اکسیژن خون زمینه ساز ایجاد بسیاری از بیماریها بوده از جمله دانستن اکسیژن خون چند باعث مرگ میشود؟ مهمه و باعث میشود افراد انرژی کمتر و متابولیسم کندتری داشته باشند. برای بهبود دادن سطح اکسیژن خون، در مرحله اول لازم است برخی از میوهها یا مواد خوراکی را به رژیم خود اضافه کرده و تغذیه خود را اصلاح کنیم. سوال رایج افراد این است که برای بالا بردن اکسیژن خون چه بخوریم؟ در این مطلب تمامی خوراکیهای مفید در این زمینه معرفی و توضیح داده میشوند.
چگونه غذا بر سطح اکسیژن خون تأثیر میگذارد؟
سلولهای بدنتان با کمک اکسیژن خون، قادر به تولید انرژی و دفع سموم بدن بوده و از این طریق بازسازی بافتها و ترمیم آنها را انجام میدهند. در نتیجه سطح اکسیژن خون بدن برای شما بسیار اهمیت داشته و باید غذاهایی را در رژیم خود قرار بدهید که میزان آن را افزایش بدهد. غذاهایی که تولید هموگلوبین یا آهن خون را بیشتر میکنند، برای بالا بردن سطح اکسیژن خون بسیار مفید و موثر هستند.
از آنجایی که هموگلوبین به عنوان یک پروتئین در بدنتان، انتقال اکسیژن خون به قسمتهای مختلف بدن را انجام میدهد، برای تولید شدن بیشتر هموگلوبین و افزایش سطح اکسیژن خون، باید از مواد مغذی غنی از آهن در رژیم خود استفاده نمایید. برای بهینه شدن تولید هموگلوبین خون غذاهایی که دارای آهن، ویتامین ب ۱۲ و فولات هستند، بهترین گزینه محسوب میشوند.
برای مثال میتوان حبوباتی همچون لوبیا چیتی و عدس، سبزیجات برگ سبز همانند کلم و اسفناج، تخم مرغ، مرغ، گوشت قرمز و جگر را نام برد.
همچنین غذاهایی که شما در طول هفته مصرف میکنید، تاثیر بسیار زیادی بر روی ph خون بدنتان میگذارند. اگر بتوانید رژیم غذایی قلیایی داشته باشید و میزان ph خونتان را در حدود ۷/۳۵ الی ۷/۴۵ نگهدارید، ظرفیت حمل اکسیژن خون بدنتان بیشتر میشود. به همین خاطر باید در رژیم خود بیشتر مواد خوراکی قلیایی همچون مغزیجات خام، میوهها و سبزیجات تازه مصرف کنید.
غذاهای قلیایی مفید برای بالا بردن سطح اکسیژن خون بدنتان شامل لیمو، هندوانه، آووکادو و خیار هستند. مصرف کردن زیاد خوراکیها و مواد غذایی اسیدی همانند فست فودها، گوشت فرآوری شده یا شکر سفید سطح اکسیژن خونتان را بسیار پایین میآورند.

غذاهای کلیدی برای بهبود سطح اکسیژن خون
خوردن برخی از مواد غذایی سبب میشود که تولید هموگلوبین در خون شما بیشتر شده و آهن خونتان افزایش یابد. اندازه بودن آهن خون شما کمک خواهد کرد تا سطح اکسیژن خونتان بیشتر شود. برای همین باید غذاهایی که سرشار از آهن بوده همانند تخم آفتابگردان، تخم کدو، جگر گوساله، نخود، مرغ، گوشت قرمز کم چرب، برگ چغندر، اسفناج، عدس، جعفری و لوبیا قرمز را به رژیم خود بیفزایید.
| ماده غذایی | ماده مغذی مهم | چطور کمک میکند؟ |
|---|---|---|
| گوشت قرمز کمچرب | آهن + B12 | کمک به ساخت هموگلوبین و گلبول قرمز |
| جگر | آهن + B12 | منبع غنی آهن؛ مصرف متعادل |
| عدس و لوبیا | آهن + فولات | کمک به تولید گلبول قرمز |
| تخممرغ | B12 + پروتئین | حمایت از خونسازی |
| اسفناج و سبزیهای برگسبز | آهن + فولات | کمک به خونسازی |
| ماهی | B12 + پروتئین | حمایت از سلامت خون و بدن |
| مرکبات، کیوی و فلفل دلمهای | ویتامین C | افزایش جذب آهن گیاهی |
| مغزها و دانهها | آهن + مواد معدنی | کمک به تأمین مواد مورد نیاز بدن |
| گوشت و حبوبات همراه لیمو | آهن + ویتامین C | جذب بهتر آهن |
| آب کافی | — | کمک به حفظ گردش خون مناسب |
در برخی از میوهها و سبزیجات، نیترات به شکل طبیعی وجود داشته که وظیفه آن گشاد کردن رگهای خونی بدن شما میباشد و از این طریق اکسیژن رسانی یا سطح اکسیژن خون نسبت به قبل بهبود مییابد. منابع عالی نیترات در میان سبزیها شامل جعفری، کاهو، اسفناج، لبو و کرفس هستند. همچنین اگر بتوانید روزانه یک لیوان آب اسفناج یا آب چغندر قرمز را میل کنید، سطح اکسیژن خونتان به مقدار قابل توجهی بیشتر میشود.
زیاد شدن رادیکالهای آزاد در بدن زنان و مردان، بر روی سطح اکسیژن خون آنها اثر منفی میگذارد. بنابراین باید آنتی اکسیدانهای مختلفی را از منابع غذایی و میوههای مختلف دریافت کنید تا سطح اکسیژن خونتان بیشتر شود. بهترین منابع آنتی اکسیدان شامل گوجه فرنگی، زغال اخته، بادام، انار، توت فرنگی، چای سبز، بلوبری و گردو هستند.
خوردن غذاهایی که سرشار از کلروفیل هستند، تاثیر بسیار مثبتی بر روی افزایش اکسیژن خونتان خواهند گذاشت. بنابراین باید منابع غنی کلروفیل همچون جلبکهای اسپیرولینا، جوانه گندم، بروکلی، کلم پیچ یا اسفناج را به مقدار زیاد در رژیم خود استفاده کنید. خوراکیهایی که اسید چرب امگا ۳ آنها زیاد میباشد، انعطاف پذیری دیواره رگهای شما را بیشتر کرده و بر روی سطح اکسیژن خون شما اثر مثبت میگذارند.
در نتیجه باید حتماً در رژیم خود از منابع سرشار از امگا ۳ همچون گردو، بذر کتان، دانه چیا، ماهی سالمون و ماهی ساردین استفاده کنید.
علاوه بر این خوراکیها، در میان نوشیدنیهایی که میتوانند بر روی سطح اکسیژن خون شما اثر مثبت گذاشته و آن را افزایش دهند میتوان آب لیمو تازه، آب سبزیجات تازه، چای سبز و آب نارگیل را نام برد.
اهمیت نوشیدن آب کافی
برای اینکه بدن شما در طی روز عملکرد صحیحتری داشته و سالمتر باشید، هماهنگی میان آب و اکسیژن خونتان بسیار اهمیت دارد. اگر به میزان کافی در طی روز آب میل کنید، تاثیرات مثبتی بر روی سطح اکسیژن خون بدنتان میگذارد. در واقع شما با مصرف کردن آب کافی، خون خود را رقیقتر ساخته و در نهایت گلبولهای قرمز خونتان در انتقال اکسیژن عملکرد بهتری دارند. نوشیدن آب به مقدار کافی سبب تنظیم شدن غلظت خونتان شده و خون در رگها بهتر و روانتر حرکت میکند.
کسانی که بدن هیدراته ای دارند و در طول روز به مقدار مجاز آب مصرف میکنند، جریان خون آنها بدون هیچ گونه اختلالی کار خود را انجام داده و اکسیژن رسانی به بافتها را انجام میدهد. اگر در طی روز آب مقدار کافی مصرف نکنید، خونتان غلیظتر شده و گردش آن کندتر میگردد. در نهایت این کم آبی بدنتان بر روی سطح اکسیژن خون تاثیر منفی گذاشته و آن را پایین میآورد.
علاوه بر آن، مصرف آب کافی بر روی کارایی ریههای بدن نیز تاثیر مثبت میگذارد. مرطوب شدن مجاری تنفسی با نوشیدن آب کافی، سبب تولید شدن ترشحات طبیعی در بدن شده و ریهها سالمتر خواهند ریههای سالم اکسیژن بیشتری را از هوا جذب خود کرده و در نتیجه سطح اکسیژن خون بالاتر میرود. در مقابل کم آب شدن بدن میتواند مجاری هوایی و ریهها را خشک کرده، بر روی سطح اکسیژن خون نیز تاثیر منفی بگذارد.

آیا غذاهایی وجود دارند که باید محدود شوند؟
مصرف کردن برخی از غذاها بر روی سطح اکسیژن خون بدنتان تاثیرات منفی گذاشته و باید در خوردن آنها احتیاط لازم را رعایت کرده و آنها را محدود کنید. این مواد غذایی گردش خون بدن را تا حدود زیادی کند کرده و اختلالاتی را در اکسیژن رسانی به وجود میآورند. همچنین غذاهای مورد نظر موجب غلیظی خون، افزایش اسیدیته و التهابهای بدن شده، بنابراین بر روی سطح اکسیژن خون تاثیر منفی میگذارند.
برای بررسی میزان اکسیژن خون، معمولاً از دستگاه پالس اکسیمتر استفاده میشود و در صورت نیاز، پزشک آزمایشهای دقیقتری مانند گازهای خون شریانی را درخواست میکند.
برای حفظ سلامت قلب و عروق، توصیه میشود مصرف غذاهای پرچرب، سرخشده و فرآوریشده مانند فستفودها، اسنکهای فرآوریشده و روغنهای حاوی چربیهای ناسالم را محدود کنید. مصرف مداوم این مواد غذایی میتواند خطر افزایش چربی خون و بیماریهای قلبی عروقی و در نتیجه آسیب به سلامت عروق را افزایش دهد.
همچنین باید خوردن شکر اضافه، قند، نوشیدنیهای شیرین، شکلاتهای صنعتی، نوشابهها، شیرینیها، فرآوردههای شیرین، کیکها، غذاهای آماده، غذاهای دارای چربی ترانس، غذای بستهبندی شده، دوناتها، مارگارین، گوشت فراوری شده همچون گوشت دودی، ژامبون، کالباس، سوسیس، مصرف زیاد نمک، چیپس، کنسروها، غذاهای رستورانی و نوشیدنیهای الکلی را محدود کنید
فراتر از رژیم غذایی: عوامل دیگر مؤثر بر اکسیژن خون
علاوه بر اینکه تغذیه و رژیم صحیح بر روی اکسیژن خون بدنتان تاثیراتی میگذارند، باید عوامل دیگری را نیز برای بهبود سطح اکسیژن خون رعایت کرده و آنها را به طور کامل بدانید؛ این موارد شامل:
حتماً تنفسهای عمیق و صحیح انجام بدهید تا اکسیژن به مقدار کافی وارد ریهها شده و میزان آن در خونتان بیشتر شود. با تنفسهای عمیق دیافراگمی روزی چند بار به مدت ۵ دقیقه، میتوانید به بالا بردن سطح اکسیژن خون بدن کمک بسیار زیادی کنید.
حتماً ورزش و فعالیتهای بدنی منظم در طی روز برای بالا بردن سطح اکسیژن خون داشته باشید. به همین دلیل باید ورزشهای هوازی همچون شنا، پیادهروی تند، دویدن آرام و دوچرخه سواری را در برنامه ورزشی خود قرار بدهید. این فعالیتهای هوازی، بر روی کارایی ریههایتان تاثیر مثبت گذاشته و باعث میشود جریان خون بدنتان بیشتر شود.
برای بیشتر شدن ظرفیت ریهها و بالا بردن سطح اکسیژن خون، حتماً کیفیت هوای محیط خود را بهبود داده و در معرض هوای آلوده قرار نگیرید. به همین منظور میتوانید فعالیتهای ورزشی خود را در فضاهای باز انجام داده و یا در محیط منزل خود از دستگاه تصفیه هوا استفاده کنید. کنترل کردن استرس و اضطرابهای روزانه نیز در طولانی مدت بر روی سطح اکسیژن خون بدن تاثیرات بسیار مثبتی گذاشته و باعث میشود تنفس سریعتری داشته باشید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
پایین بودن سطح اکسیژن خون با نشانههایی همراه بوده که توسط فوق تخصص قلب و عروق به طور دقیق بررسی شده و راه حلهای موثری برای درمان آن ارائه میگردد.
نتیجهگیری
براساس این مطلب دانستید بالا بردن سطح اکسیژن خون، برای سلامت بدنتان کاملا ضروری است. تغذیه صحیح و مصرف منابع غذایی سرشار از نیترات طبیعی، آنتی اکسیدان، آهن و اسید چرب امگا ۳ کمک بسیار زیادی در افزایش سطح خون بدنتان می کنند. علاوه بر تغذیه درست، عوامل دیگری همچون وضعیت بدنی صحیح، تنفس عمیق، ترک دخانیات، کیفیت هوا، خواب کافی، ورزش کردن و کنترل استرس میزان سطح اکسیژن خون بدن را تا حدود زیادی ارتقا میدهند.
کم شدن سطح اکسیژن خون موجب خستگیهای غیر عادی، تنگی نفسهای شدید و کبودی پوست و لبها شده، در این شرایط باید به متخصص قلب تهران جهت انجام آزمایشها و بررسیهای لازم مراجعه کرد.
سوالات متداول
برای بالا بردن اکسیژن خون در سالمندان چه بخوریم؟
رژیم غذایی سالم و متعادل شامل پروتئین کافی، منابع آهن، B12 و فولات، سبزیجات، میوهها و مایعات کافی میتواند به سلامت عمومی و خونسازی کمک کند. اگر سالمند دچار کاهش اکسیژن خون است، بررسی علت پزشکی آن ضروری است و نباید تنها به تغییر رژیم غذایی اکتفا کرد.
اگر اکسیژن خون پایین باشد چه غذایی سریع آن را بالا میبرد؟
غذای خاصی وجود ندارد که بتواند اکسیژن خون را بهسرعت و بهطور قابلاعتماد افزایش دهد. پایین بودن SpO₂ ممکن است به مشکلات ریوی، قلبی، کمخونی یا عوامل دیگر مربوط باشد و در این شرایط، درمان علت اصلی اهمیت دارد.
اکسیژن خون چند درصد پایین محسوب میشود؟
در بیشتر افراد سالم، SpO₂ معمولاً حدود ۹۵ تا ۱۰۰ درصد است. مقادیر پایینتر از محدوده طبیعی، بهخصوص اگر مداوم باشند یا همراه با علائم باشند، نیاز به بررسی دارند. تفسیر عدد باید با توجه به شرایط فرد و بیماریهای زمینهای انجام شود.
چه زمانی پایین بودن اکسیژن خون نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد؟
اگر کاهش اکسیژن خون همراه با تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه، کبودی لبها یا انگشتان، گیجی، کاهش سطح هوشیاری یا بدتر شدن سریع وضعیت باشد، باید فوراً برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام کرد. پایین بودن مداوم SpO₂ نیز نیازمند بررسی علت است.

دکتر محمدعلی محرابی یکی از پزشکان مجرب، شناختهشده و مورد اعتماد در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای قلبی و عروقی در تهران هستند. ایشان با داشتن فلوشیپ تخصصی اینترونشنال کاردیولوژی (مداخلات قلبی و عروقی)، تمرکز ویژهای بر روی درمانهای نوین و کمتهاجمی دارند تا بیماران با کمترین عوارض و در سریعترین زمان ممکن، سلامتی خود را بازیابند.
کد نظام پزشکی : ۱۱۴۷۳۳




