آنژیوگرافی قلب یکی از رایجترین روشهای تشخیصی برای بررسی وضعیت عروق کرونر است. بسیاری از بیماران پس از انجام این روش، این سؤال را مطرح میکنند که مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب چیست؟ رعایت توصیههای پزشک و مراقبتهای لازم پس از آنژیوگرافی، نقش مهمی در جلوگیری از عوارض و تسریع روند بهبودی دارد.
مهمترین مراقبتهای بعد از آنژیوگرافی قلب
مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب به محل ورود کاتتر (کشاله ران یا مچ دست) و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد، اما به طور کلی این توصیهها مهم هستند:
استراحت کافی
اولین و مهم ترین مراقبت پس از آنژیوگرافی قلب، استراحت کافی و محدودیت فعالیت بدنی است. طی این روش، یک لوله نازک (کاتتر) از طریق یک رگ در ناحیه کشاله ران یا مچ دست وارد عروق می شود تا به قلب رسیده و تصویربرداری انجام گیرد. بنابراین، محل ورود کاتتر باید به خوبی ترمیم شود و آسیبی نبیند تا از بروز خونریزی یا هماتوم جلوگیری شود. بیمارانی که تحت آنژیوگرافی قرار می گیرند، معمولا باید به مدت 4 تا 6 ساعت پس از انجام آزمایش استراحت کنند و از انجام هر گونه فعالیت بدنی شدید خودداری نمایند.
در این مدت، پرستاران یا تکنسین های مربوطه باید محل ورود کاتتر را به طور مداوم کنترل کرده و در صورت هر گونه خونریزی یا تورم، سریعا اقدام لازم را انجام دهند.
کنترل خونریزی ناشی از ورود کاتتر
کنترل خونریزی محل ورود کاتتر نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. گاهی ممکن است در محل ورود کاتتر کمی خونریزی یا تشکیل هماتوم (کبودی) رخ دهد که این امر کاملا طبیعی و قابل انتظار است. پرستاران باید به طور مرتب این محل را تحت نظر داشته و در صورت بروز خونریزی شدید، اقدامات لازم برای کنترل آن را انجام دهند. در برخی موارد، ممکن است نیاز به استفاده از بانداژ فشاری یا داروهای ضد انعقاد باشد.
پیگیری روند درمان با مصرف دارو
عاملی دیگر که بعد از آنژیوگرافی قلب باید مد نظر قرار گیرد، مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک است. برخی بیماران ممکن است نیاز به مصرف داروهای ضد انعقاد، ضدالتهاب یا سایر داروهای قلبی داشته باشند که پزشک متخصص آن ها را برای بیمار تجویز می کند. بیماران باید دقیقا به دستورات پزشک مبنی بر مصرف این داروها پایبند باشند.
کنترل علائم بعد از آنژیوگرافی
کنترل علائم و عوارض احتمالی پس از آنژیوگرافی قلب از جمله موارد و مراقبت هایی است که باید جدی گرفته شود. بیماران باید هر گونه درد، تورم، قرمزی یا خونریزی در محل ورود کاتتر را به پرستاران یا پزشک معالج گزارش کنند. همچنین برخی عوارض نادر مانند سردرد، تب یا احساس ناراحتی در قفسه سینه ممکن است ایجاد شود که باید به پزشک گزارش داده شود. پزشک یا پرستار باید سریعا این علائم را ارزیابی کرده و اقدامات لازم را انجام دهند.
انجام پیگیری های بعدی
در نظر گرفتن پیگیری های بعدی نیز یکی دیگر از مراقبت های مهم پس از آنژیوگرافی قلب است. پزشک معمولا برای ارزیابی روند بهبودی بیمار و انجام آزمایشات تکمیلی، ویزیت های بعدی را برای وی تعیین می کند. بیماران باید طبق برنامه تعیین شده به پزشک مراجعه کرده و دستورات وی را به طور کامل اجرا کنند. این پیگیری ها به پزشک کمک می کنند تا در صورت بروز هر گونه عارضه، سریعا اقدامات لازم را انجام دهند.
مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب در منزل
طبق نظر متخصص قلب تهران، مهمترین مرحله بعد از انجام دادن آنژیوگرافی افراد، رعایت کردن مراقبتهای آن به صورت خانگی در منزل میباشد. فرد بعد از آنژیو باید در چند روز اول هیچگونه جسم سنگینی را بلند نکند و در این مدت از شنا کردن یا حمام کردن در وان بپرهیزد. هرگونه ورزش یا فعالیت سنگین با دست یا پا در چند روز اول بعد از آنژیوگرافی قلب، ممنوع است.
بیماران بعد از آنژیو باید داروهای خود همانند کلسترولبر، داروهای فشار، داروهای رقیق کننده خون همچون پلاویکس و آسپرین را در ساعتهای مشخص مصرف کنند. مصرف این داروها با آب فراوان از به وجود آمدن لخته خون جلوگیری خواهد کرد.
برای استراحت کردن در منزل بعد از انجام آنژیو باید فرد نسبت به نشانههایی حساسیت داشته و در صورت مشاهده کردن این نشانهها به متخصص قلب یا پزشک خود مراجعه نماید. علائم هشدار دهنده بعد از آنژیوی قلب شامل سرگیجه مداوم، کبودی رنگ پوست، سرد شدن رنگ پوست، داشتن تب یا لرز، خونریزی در محل آنژیو، تورم محل آنژیو، درد سینه شدید، ضعف و تنگی نفس هستند.
بعد از آنژیوگرافی قلب، بیمار باید برای به خطر نینداختن قلب خود، در منزل آرام باشد و استرس را از خود دور کند. برای انجام این مراقبت بعد از آنژیوگرافی و رها شدن از استرس افراد میتوانند تمرینات ساده همانند گوش دادن به موزیک، مدیتیشن یا تنفس عمیق صبحگاهی را انجام دهند.
یکی از موارد مهم بعد از آنژیوگرافی قلب که افراد باید در منزل آن را رعایت کنند، خوردن غذاهای مغذی، سالم و کم نمک است. افراد باید بعد از انجام دادن آنژیوگرافی قلب در زمان استراحت خود در منزل مواد خوراکی سالم همچون روغن زیتون، ماهی تنوری، ماهی بخارپز، غلات کامل، سبزیجات تازه، میوههایی همچون سیب، پرتقال و انار مصرف کنند. در این مدت بعد از آنژیو کردن باید از مصرف کردن نمک زیاد، گوشت قرمز پرچرب، شیرینیهای صنعتی، نوشابه، فست فود، غذاهای چرب و سرخ کردنی بپرهیزند.
استراحت کردن در روز اول بعد از آنژیو کردن قلب، کاملاً الزامی بوده اما به معنای یک هفته استراحت مطلق نیست. برای اینکه بدن شما بعد از انجام آنژیو بهبود یابد، باید حرکات و انجام فعالیتهای روزانه خود به شکل آرام و پیوسته آغاز کنید. میتوانید بعد از گذشت ۴۸ ساعت در منزل، پیادهرویهای آرام خود را شروع کرده و فعالیتهای سبک همانند خواندن کتاب یا دم کردن چای را انجام دهید. برای اینکه گردش خون در بدن شما بعد از آنژیو به درستی صورت بگیرد، لازم است در این چند روز در طی استراحت کردن وضعیت بدن خود را چندین بار تغییر بدهید.
بعد از گذشت ۷ الی ۱۰ روز از انجام آنژیوگرافی قلب، برای بررسی سلامت رگها، تنظیم شدن برنامه درمانی و بررسی داروها به طور کامل الزامی است که به پزشک متخصص خود مراجعه نمایید.
دکتر محمدعلی محرابی یکی از پزشکان مجرب، شناختهشده و مورد اعتماد در حوزه تشخیص و درمان بیماریهای قلبی و عروقی در تهران هستند. ایشان با داشتن فلوشیپ تخصصی اینترونشنال کاردیولوژی (مداخلات قلبی و عروقی)، تمرکز ویژهای بر روی درمانهای نوین و کمتهاجمی دارند تا بیماران با کمترین عوارض و در سریعترین زمان ممکن، سلامتی خود را بازیابند.
کد نظام پزشکی : ۱۱۴۷۳۳
